دستورها
نتیجه را بلدید بفرستید روی صفحه، در پنجره، یا فقط در Console. حالا برویم سراغ واحد کار داخل اسکریپت: دستورها (statements). هر دستور یک کار کامل است. چند دستور پشت‌سرهم از بالا به پایین اجرا می‌شوند؛ مگر بعداً ابزارهای کنترل جریان مسیر را عوض کنند.
دستور در JavaScript چیست و چند تا را چطور بنویسیم؟
دستور یعنی یک دستور کامل که مرورگر اجرا می‌کند — مثلاً چاپ یک مقدار یا عوض کردن یک عنصر. در این کورس آخر هر دستور نقطه‌ویرگول (;) بگذارید. دستورها را به همان ترتیبی بنویسید که می‌خواهید اجرا شوند. فاصله و رفتن به خط بعد برای خوانایی انسان است؛ اگر دستورها مبهم نباشند، معنی عوض نمی‌شود. وقتی چند دستور با هم یک گروه هستند، داخل آکولاد { } بگذارید — به این گروه می‌گوییم بلوک کد.
قواعد دستورها در یک نگاه
📊 مبتدی چطور به دستورها نگاه کند
| ایده | برای شما یعنی چه |
|---|---|
| یک دستور | یک کار کامل (در این کورس با ;) |
| نقطه‌ویرگول | پایان دستور — از همین الان عادت کنید |
| ترتیب | از بالا به پایین؛ خط‌های قبلی زودتر تمام می‌شوند |
| فاصلهٔ خالی | فاصله و خط خالی خواندن را آسان می‌کند؛ «سینتکس اضافه» نیست |
| شکستن خط | اگر یک دستور بلند واضح بماند، می‌توانید بشکنید |
بلوک { } |
چند دستور که با هم یک واحدند (زیاد خواهید دید) |
یک دستور
با یک کار شروع کنید. نقطه‌ویرگول آن را می‌بندد. Console نتیجه را برای شما نشان می‌دهد — اگر هدف بازدیدکننده است، هنوز باید صفحه را هم به‌روز کنید (جلسهٔ قبل).
console.log("One statement");
عادت‌های خوب
- تا وقتی دارید یاد می‌گیرید، هر دستور یک کار روشن داشته باشد
- حتی اگر موتور گاهی حدس بزند، خودتان
;بگذارید - خط را بلند بخوانید: اگر هنوز دستور کامل نیست، کار تمام نشده
چند دستور — ترتیب مهم است
موتور دستورها را به ترتیب اجرا می‌کند. اولین console.log تمام می‌شود، بعد دومی شروع می‌شود. جای دو خط را عوض کنید؛ ترتیب Console هم عوض می‌شود.
console.log("First");
console.log("Second");
console.log("Third");
روی صفحه هم همین قاعده است: دستوری که زودتر متن را می‌گذارد، قبل از دستوری اجرا می‌شود که بعداً همان متن را عوض می‌کند. ترتیب بخشی از معنی است.
دو دستور در یک خط
می‌توانید دو دستور کوتاه را در یک خط بنویسید، اگر هر کدام نقطه‌ویرگول داشته باشد. فایل خوانا معمولاً هر خط یک دستور است. فقط وقتی هر دو قدم خیلی کوتاه و واقعاً با هم‌اند، در یک خط بگذارید.
console.log("A"); console.log("B");
فاصله و شکستن خط
فاصلهٔ اضافه و خط خالی دستور تازه نمی‌سازند. شکستن یک دستور بلند در چند خط اشکالی ندارد، اگر هنوز یک دستور واضح بماند. باگ را با پاک کردن همهٔ فاصله‌ها «درست» نکنید — منطق یا نقطه‌ویرگول جاافتاده را درست کنید.
console.log(
"Still one statement"
);
console.log("Next statement");
بلوک کد — دستورها داخل آکولاد
آکولاد { } چند دستور را در یک بلوک جمع می‌کند. به‌زودی داخل تابع، if و حلقه دوباره می‌بینیدش. فعلاً بلوک یعنی «این دستورها با هم سفر می‌کنند».
<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>Statements — Block</title>
</head>
<body>
<h1 id="msg">Waiting…</h1>
<script>
{
document.getElementById("msg").textContent = "Step one";
document.getElementById("msg").textContent = "Step two — last wins";
}
</script>
</body>
</html>
هر دو دستور داخل آکولاد به ترتیب اجرا می‌شوند. تیتر روی «Step two — last wins» می‌ماند چون آن انتساب آخر است. آکولاد ترتیب بالا‌به‌پایین را عوض نمی‌کند؛ فقط کار را گروه‌بندی می‌کند.
خودتان امتحان کنید
- سه خط
console.logرا اجرا کنید؛ بعد اول و آخر را جابه‌جا کنید و ببینید ترتیب Console عوض شد. - دو لاگ کوتاه را با دو نقطه‌ویرگول در یک خط بگذارید؛ بعد برای خوانایی دوباره دو خط کنید.
- مثل مثال فاصله، یک لاگ رشته را در دو خط بشکنید — همان یک دستور بماند.
- دموی HTML بلوک را باز کنید؛ رشتهٔ انتساب دوم را عوض کنید و صفحه را تازه کنید.
- اختیاری: عمداً یک نقطه‌ویرگول را بردارید، پیام Console را ببینید، بعد برگردانید.
اشتباه‌های رایج
- فکر کردن که فاصله یا خط خالی خودِ برنامه است (فقط خواندن را شکل می‌دهد)
- فرض کردن که خط‌های بعدی زودتر از قبلی‌ها اجرا می‌شوند
- حذف نقطه‌ویرگول «چون یک‌بار کار کرد» و بعد گیر کردن به حالت گیج‌کنندهٔ درج خودکار
- قاطی کردن این جلسه با خروجی: دستور یعنی کار؛ خروجی یعنی نتیجه کجا دیده می‌شود
- انتظار داشتن که Syntax (جلسهٔ بعد) همین‌جا تمام شود — مقدارها، نام‌ها و حساسیت به حروف آنجا می‌آید
جمع‌بندی
- دستور یعنی یک کار کامل
- در این کورس آخر دستور
;بگذارید - چند دستور از بالا به پایین اجرا می‌شوند
- فاصله و شکستن خط برای انسان است؛ دستور تازه نمی‌سازند
{ }دستورها را در بلوک کد گروه می‌کند- بعدی: Syntax — داخل همین دستورها مقدار و نام چطور نوشته می‌شود
🧠 دانش خود را بیازمایید
دانش خود را بیازمایید
خود را با این آزمون تعاملی به چالش بکشید و ببینید موضوع را چقدر خوب درک کرده‌اید
📝 دستورالعمل‌ها
- هر سوال را با دقت بخوانید
- بهترین پاسخ را برای هر سوال انتخاب کنید
- می‌توانید آزمون را هر چند بار که می‌خواهید تکرار کنید
- پیشرفت شما در بالا نمایش داده می‌شود