مقداردهی
جلسهٔ قبل نمادهایی بود که عدد تازه می‌سازند. اینجا کارتان این است که نتیجه را داخل یک اسم بگذارید و بعداً همان اسم را عوض کنید. مقداردهی یعنی پر کردن جعبه‌ای که اسم دارد — با = و با میان‌برهایی مثل += که می‌گویند «مقدار قبلی را بگیر، عوضش کن، دوباره همان‌جا بگذار.»
مقداردهی یعنی چه؟
مقداردهی یعنی ذخیرهٔ یک مقدار داخل متغیر. سمت چپ نام است؛ سمت راست همان مقداری است که می‌خواهید (یا عبارتی که آن مقدار را می‌سازد). بعد از let points = 10; نام points عدد 10 را نگه می‌دارد. خط‌های بعدی می‌توانند همان نام را بخوانند یا مقدار تازه‌ای داخلش بریزند.
نگاه سریع به عملگرها
📊 عملگرهای مقداردهی روزمره
| عملگر | معنی | معادل |
|---|---|---|
= |
ذخیره | (اولین ذخیره یا جایگزینی کامل) |
+= |
جمع کن و ذخیره کن | x = x + … |
-= |
کم کن و ذخیره کن | x = x - … |
*= |
ضرب کن و ذخیره کن | x = x * … |
/= |
تقسیم کن و ذخیره کن | x = x / … |
%= |
باقی‌مانده بگیر و ذخیره کن | x = x % … |
این جدول را دم دست بگذارید. هر میان‌بر باز هم مقداردهی است؛ فقط حساب را توی همان خط جمع کرده. مبتدی باید بتواند += را در ذهن به x = x + … باز کند.
let points = 10;
console.log(points);
let label = "ready";
console.log(label);
let total = 4 + 6;
console.log(total);
با let دوباره مقدار بگذارید
با let می‌توانید بعداً مقدار همان نام را عوض کنید. برای شمارنده، امتیاز و فیلدهایی که عوض می‌شوند این کار عادی است.
let score = 0;
console.log(score);
score = 10;
console.log(score);
score = score + 5;
console.log(score);
کنسول اول 0 می‌دهد، بعد 10، بعد 15. هر = مقدار تازه‌ای داخل score می‌نویسد. اگر اسم نباید بعد از اولین ذخیره عوض شود، const را ترجیح دهید — const مقداردهی دوم به همان نام را رد می‌کند.
میان‌برهای مقداردهی
میان‌برها در یک خط هم عوض می‌کنند هم ذخیره می‌کنند. سمت چپ همان نام می‌ماند.
let n = 8;
n += 2;
console.log(n);
n -= 3;
console.log(n);
n *= 2;
console.log(n);
n /= 4;
console.log(n);
n %= 3;
console.log(n);
از 8 شروع کنید. بعد از += 2 می‌شود 10. بعد از -= 3 → 7. بعد از *= 2 → 14. بعد از /= 4 → 3.5. بعد از %= 3 → 0.5. هر میان‌بر را جدا دنبال کنید تا الگو جا بیفتد.
+= با متن
اگر مقدار ذخیره‌شده رشته باشد، += متن را به تهش می‌چسباند. برای ساختن پیام قدم‌به‌قدم خیلی به‌کار می‌آید.
let msg = "Hi";
msg += " ";
msg += "Sam";
console.log(msg);
let line = "score=";
line += 12;
console.log(line);
msg می‌شود "Hi Sam". line می‌شود "score=12" چون چسباندن عدد به رشته نتیجه را متن می‌کند. همان نکتهٔ تلهٔ + در جلسهٔ عملگرهای حسابی — بدانید منظورتان عدد است یا پیام.
= ذخیره می‌کند؛ === مقایسه می‌کند
یک علامت مساوی ذخیره است. سه تا می‌پرسد «مقدار و نوع یکی‌اند؟» قاطی کردنشان اشتباه کلاسیک مبتدی است: نوشتن if (x = 5) به‌جای مقایسه، عدد 5 را ذخیره می‌کند.
let x = 5;
console.log(x);
console.log(x === 5);
console.log(x === "5");
x = 9;
console.log(x === 9);
بعد از let x = 5 لاگِ x برابر 5 است. x === 5 می‌شود true. x === "5" می‌شود false (عدد در برابر رشته). بعداً با x = 9 مقدار تازه ذخیره می‌شود و x === 9 می‌شود true. جلسهٔ بعد عمیق‌تر به مقایسه می‌رود؛ اینجا فقط فرق ذخیره و سؤال را ببینید.
شمارنده روی صفحه
یک شمارش اولیه بگذارید، با += بالایش ببرید، و نتیجه را روی صفحه بنویسید.
<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>Assignment — page counter</title>
</head>
<body>
<p id="out">…</p>
<script>
let clicks = 0;
clicks += 1;
clicks += 2;
let box = document.getElementById("out");
box.textContent = "clicks=" + clicks;
</script>
</body>
</html>
از 0 شروع می‌کنید، یکی اضافه، بعد دو تا → صفحه clicks=3 را نشان می‌دهد. میان‌برها را عوض کنید، رفرش کنید، متن را چک کنید. بعداً دکمهٔ واقعی همین ایده را صدا می‌زند؛ این دمو فقط ذخیره و به‌روزرسانی را نشان می‌دهد.
خودتان امتحان کنید
let a = 3بگذارید، لاگ کنید، بعدa = 7بگذارید و دوباره لاگ کنید.- با
let n = 10شروع کنید،n += 4بزنید،nرا لاگ کنید. - روی همان
n،n *= 2بزنید و لاگ کنید. let s = "Go"بسازید، بعدs += "!"و لاگ کنید.- کنار هم
7 === 7و7 === "7"را لاگ کنید. - در دموی HTML فقط میان‌بر دوم (همان
+= 2) را عوض کنید، رفرش کنید، مقدار تازهٔ clicks را بخوانید.
اشتباه‌های رایج
- نوشتن
=وقتی منظورتان داخل شرط===بوده - تلاش برای مقداردهی دوباره به نام
constبعد از اولین ذخیره - فراموش کردن نام متغیر سمت چپ (
+= 5به‌تنهایی معتبر نیست) - فکر کردن که
+=فقط برای عدد است — با رشته هم می‌چسباند - قاطی کردن مقداردهی (ذخیره) با حساب صرف (ساخت عدد تازه بدون هدف نام‌دار)
خلاصه
=مقدار را داخل متغیر می‌گذاردletاجازهٔ ذخیرهٔ بعدی می‌دهد؛constاولین ذخیره را ثابت نگه می‌دارد+=-=*=/=%=در یک قدم عوض و ذخیره می‌کنند+=هم می‌تواند متن بچسباند هم عدد جمع کند=ذخیره است؛===مقایسه — جایشان را عوض نکنید- بعدی: مقایسه‌ها — سؤال پرسیدن با
===و!==و<و>و دوستانشان
🧠 دانش خود را بیازمایید
دانش خود را بیازمایید
خود را با این آزمون تعاملی به چالش بکشید و ببینید موضوع را چقدر خوب درک کرده‌اید
📝 دستورالعمل‌ها
- هر سوال را با دقت بخوانید
- بهترین پاسخ را برای هر سوال انتخاب کنید
- می‌توانید آزمون را هر چند بار که می‌خواهید تکرار کنید
- پیشرفت شما در بالا نمایش داده می‌شود